Edukira joan

Fumel

Fumel
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Lot eta Garona
BarrutiVilleneuve-sur-Loteko barrutia
Kantonamenducanton of Fumel
Izen ofizialaFumel
Posta kodea47500
Geografia
Koordenatuak44°29′55″N 0°58′02″E / 44.4986°N 0.9672°E / 44.4986; 0.9672
Mapa
Azalera22,66 km²
Altitudea107 m, 56 m, 207 m eta 133 m
MugakideakCuzorn, Soturac, Monsempron-Libos, Montayral, Saint-Front-sur-Lémance eta Saint-Vite
Demografia
Biztanleria4.690 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 2.410 (%51,2) (%48,8) 2.301 alt_right
Dentsitatea207 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakBurghausen
mairiedefumel.fr

Fumel (frantsesez eta ofizialki: Fumel) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 4.690 biztanle zituen 22,7 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Cuzorn, Soturac, Monsempron-Libos, Montayral, Saint-Front-sur-Lémance eta Saint-Vite.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
FumelFumel
Població amb 2986 habitants (2000)Montayral (2,4 km)
Població amb 1185 habitants (2000)Saint-Vite (3,5 km)
Població amb 655 habitants (2000)Soturac (3,9 km)
Població amb 880 habitants (2000)Condezaygues (4,5 km)
Població amb 842 habitants (2000)Cuzorn (5,4 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,8 °C-koa da, 15,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 855 mm-koa da, urtarrilean 11,2 euri-egun eta uztailean 6,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Lacapelle-Biron udalerrian dago, 11 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 833,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,2 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,8 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea0100020003000400050006000700080001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.301 gizon, 2.410 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.22
 
95+
 
1.04
0.87
 
90-94
 
2.07
2.61
 
85-89
 
7.30
5.43
 
80-84
 
3.32
5.65
 
75-79
 
7.93
7.00
 
70-74
 
7.93
9.39
 
65-69
 
7.93
8.74
 
60-64
 
9.17
5.00
 
55-59
 
4.98
7.82
 
50-54
 
6.64
7.82
 
45-49
 
5.77
4.56
 
40-44
 
4.52
4.30
 
35-39
 
3.07
3.48
 
30-34
 
4.32
2.39
 
25-29
 
2.90
4.56
 
20-24
 
3.73
5.17
 
15-19
 
4.32
4.91
 
10-14
 
4.69
5.35
 
5-9
 
4.90
4.74
 
0-4
 
3.49
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Fumel udalerrian 4.514 biztanle zeuden eta 2.280 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,98 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 41,4), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

4.514biztanle
2.280elkarbizitza-unitate
1,98lagun elkarbizitza-unitateko
1.305familia
Udalerria
% 17
% 29
% 11
% 41
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.305 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (668). Guraso bakarreko 254 familietatik 204etan ama zen guraso bakarra. 798 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 234k seme-alaba bakarra zuten etxean, 182k bi, eta 92k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 383 bikoteetatik 68tan (% 17,8) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

668
383
254
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean798
Seme-alaba bat234
Bi seme-alaba182
Hiru seme-alaba63
Lau edo gehiago29

15 urte edo gehiago zituzten 4.072 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 5,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 36,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 69,1). 80 urte edo gehiagoko 565 biztanleetatik 453 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 112 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 5
25-39% 16
40-54% 20
55-64% 27
65-79% 27
80 +% 36
Bikotean bizi da
15-24% 11
25-39% 56
40-54% 64
55-64% 66
65-79% 69
80 +% 43

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 44,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 11,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,5 izatezko bikotean eta % 2,4 PACS bidez lotuta). % 23,7 ezkongabeak ziren, % 11,8 alargunak eta % 7,9 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 44,6
Ezkongabea% 23,7
Alarguna% 11,8
Izatezko bikotean% 9,5
Dibortziatuta% 7,9
PACS bidez lotuta% 2,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 48,2), eskulangileak (% 16,8), enplegatuak (% 12,2), bestelakoak (% 10,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 48,2) Lot eta Garona departamenduko batez bestekoaren (% 37,6) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]

Udalerria
% 8
% 12
% 17
% 48
% 10
Lot eta Garona
% 13
% 15
% 15
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 3.037 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.284 egoitza nagusi ziren, 200 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 553 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.358), eta apartamentuak gutxi ziren (618). Egoitza nagusietatik 1.449 beren jabearen bizilekuak ziren, 788 alokairuan zeuden, 151 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 47 doan lagata.[10]

3.037etxebizitza
2.284egoitza nagusi
2.358etxe
618apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.284
553
Egoitza nagusia (2.284)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (200)Hutsik (553)

Etxe mota

2.358
618
Etxea (2.358)Apartamentua (618)

Jabetza egoera

1.449
788
Jabeak (1.449)Alokairuan (788)HLM (151)Doan lagata (47)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (766).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik263
1919-1945299
1946-1970766
1971-1990591
1991-2005166
2006-2020199

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (813). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (819 etxebizitzatan). 1.432 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.124 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 764tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela26
2 gela182
3 gela479
4 gela784
5 gela edo gehiago813

Berogailu mota

819
378
736
329
Gas sarea (819)Fuel-olioa (378)Elektrizitatea (736)Gas botila (21)Bestelakoak (329)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.432aparkalekua
1.124ibilgailu 1
764ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.457 biztanleetatik 1.577 aktibo ziren (% 64,2), horietako 1.243 lanean (% 50,6) eta 334 langabezian (aktiboen % 21,2).

2.45715-64 urteko biztanle
% 64,2aktibo
% 50,6lanean
% 21,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 41,4
25-54 urte% 83,4
55-64 urte% 41,4
Gizonak% 65,5
Emakumeak% 62,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 32,5
BEPC, brebeta% 32,5
CAP-BEP% 23,5
Batxilergoa% 18,0
Goi-mailako +2% 10,1
Goi-mailako +3/4% 6,6
Goi-mailako +5% 6,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 21,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

880 ez-aktibotik 208 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 23,6), 278 erretiraturik zeuden (% 31,6) eta 394 bestelako ez-aktibo ziren (% 44,8).

Ez-aktiboak

% 24
% 32
% 45
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 8
% 21
% 28
% 39
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.458 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.243 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

1.458enplegu udalerrian
% 82,6soldatapeko
% 17,4ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 20.810 eurokoa zen, eta biztanleen % 26 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

20.810 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 23.730 €
% 26,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 18,5

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 305 komertzioetatik, 11 erauzte enpresak ziren, 5 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 13 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 35 eraikuntza enpresak ziren, 84 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 10 garraio enpresak ziren, 17 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 15 finantziazio enpresak ziren, 16 higiezinen enpresak ziren, 25 zerbitzu enpresak ziren, 41 administrazio publikoko enpresak ziren eta 29 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 94 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 6 banku bulegoak, 1 funeraria, 15 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 autoeskolak, 6 igeltseroak, 6 margolariak, 7 zurginak, 5 iturginak, 5 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 13 ile apaindegiak, 2 aldi baterako lan enpresak, 11 jatetxeak, 4 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 4 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 32 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak, 6 harategiak, 3 liburu dendak, 2 arropa dendak, 4 etxerako tresna dendak, 1 elektrotresna denda zen, 3 kirol-dendak, 2 bitxi-dendak eta 5 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Fumel udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 406 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 5 botika eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an 2 haur-eskola eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Fumel udalerrian1 Bigarren Hezkuntzako ikastetxea, 1hezkuntza orokorreko lizeoa eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 390 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 292 eta lizeo teknologikoetan 173.

  1. Estazioko erregistroak 2004ko urriaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Lacapelle-biron », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]