Edukira joan

Commentry

Commentry
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Allier
Izen ofizialaCommentry
Posta kodea03600
Geografia
Koordenatuak46°17′20″N 2°44′30″E / 46.2889°N 2.7417°E / 46.2889; 2.7417
Mapa
Azalera20,96 km²
Altitudea332 m, 462 m eta 387 m
MugakideakLa Celle, Colombier, Durdat-Larequille, Malicorne eta Néris-les-Bains
Demografia
Biztanleria6.017 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 3.125 (%51,9) (%48,1) 2.895 alt_right
Dentsitatea287 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakChojnów
commentry.fr

Commentry Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 6.017 biztanle zituen 21 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: La Celle, Colombier, Durdat-Larequille, Malicorne eta Néris-les-Bains.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
CommentryCommentry
Població amb 857 habitants (2000)Malicorne (3,5 km)
Població amb 311 habitants (2000)Colombier (4,5 km)
Població amb 1064 habitants (2000)Chamblet (5,8 km)
Població amb 304 habitants (2000)Hyds (7,0 km)
Població amb 1224 habitants (2000)Doyet (7,0 km)
Població amb 731 habitants (2000)Montvicq (7,3 km)
Població amb 414 habitants (2000)La Celle (7,5 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,4 °C-koa da, 4,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 778 mm-koa da, urtarrilean 10,8 euri-egun eta uztailean 7,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Durdat-Larequille udalerrian dago, 5,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 879,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,7 °C-koa da, 2019ko ekainaren 29an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -23 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea0200040006000800010.00012.00014.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.895 gizon, 3.125 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.64
0.17
 
90-94
 
1.92
2.76
 
85-89
 
4.96
4.49
 
80-84
 
4.80
5.87
 
75-79
 
9.28
8.29
 
70-74
 
7.52
8.98
 
65-69
 
10.24
7.94
 
60-64
 
7.36
7.43
 
55-59
 
7.04
6.04
 
50-54
 
8.00
6.39
 
45-49
 
4.00
4.84
 
40-44
 
5.28
5.18
 
35-39
 
4.00
4.66
 
30-34
 
3.04
3.97
 
25-29
 
2.40
5.35
 
20-24
 
3.04
5.53
 
15-19
 
3.52
5.18
 
10-14
 
5.44
4.32
 
5-9
 
4.48
2.59
 
0-4
 
3.04
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Commentry udalerrian 5.875 biztanle zeuden eta 3.172 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,85 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 47,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

5.875biztanle
3.172elkarbizitza-unitate
1,85lagun elkarbizitza-unitateko
1.652familia
Udalerria
% 15
% 28
% 9
% 47
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.652 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (884). Guraso bakarreko 280 familietatik 205etan ama zen guraso bakarra. 1.039 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 269k seme-alaba bakarra zuten etxean, 249k bi, eta 95k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 488 bikoteetatik 65tan (% 13,3) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

884
488
280
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.039
Seme-alaba bat269
Bi seme-alaba249
Hiru seme-alaba80
Lau edo gehiago15

15 urte edo gehiago zituzten 5.245 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 8,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 47,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 64,7). 80 urte edo gehiagoko 615 biztanleetatik 543 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 72 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 9
25-39% 21
40-54% 23
55-64% 32
65-79% 33
80 +% 48
Bikotean bizi da
15-24% 12
25-39% 58
40-54% 62
55-64% 61
65-79% 65
80 +% 38

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 41,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 13,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,6 izatezko bikotean eta % 3,4 PACS bidez lotuta). % 25,8 ezkongabeak ziren, % 11,0 alargunak eta % 9,0 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 41,3
Ezkongabea% 25,8
Alarguna% 11,0
Izatezko bikotean% 9,6
Dibortziatuta% 9,0
PACS bidez lotuta% 3,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 45,4), eskulangileak (% 16,8), enplegatuak (% 14,6), erdi-mailako lanbideak (% 10,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 45,4) Allier departamenduko batez bestekoaren (% 39,9) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,3).[9]

Udalerria
% 10
% 15
% 17
% 45
Allier
% 12
% 15
% 15
% 40
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 4.014 etxebizitza zeuden. Horietatik 3.171 egoitza nagusi ziren, 97 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 746 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.605), eta apartamentuak gutxi ziren (1.374). Egoitza nagusietatik 1.844 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.269 alokairuan zeuden, 730 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 58 doan lagata.[10]

4.014etxebizitza
3.171egoitza nagusi
2.605etxe
1.374apartamentu

Etxebizitza multzoa

3.171
746
Egoitza nagusia (3.171)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (97)Hutsik (746)

Etxe mota

2.605
1.374
Etxea (2.605)Apartamentua (1.374)

Jabetza egoera

1.844
1.269
730
Jabeak (1.844)Alokairuan (1.269)HLM (730)Doan lagata (58)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (970).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik398
1919-1945442
1946-1970970
1971-1990896
1991-2005264
2006-2020198

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.028). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (1.779 etxebizitzatan). 1.876 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.569 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.026tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela55
2 gela256
3 gela902
4 gela929
5 gela edo gehiago1.028

Berogailu mota

1.779
691
532
Gas sarea (1.779)Fuel-olioa (150)Elektrizitatea (691)Gas botila (18)Bestelakoak (532)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.876aparkalekua
1.569ibilgailu 1
1.026ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 3.243 biztanleetatik 2.279 aktibo ziren (% 70,3), horietako 1.924 lanean (% 59,3) eta 355 langabezian (aktiboen % 15,6).

3.24315-64 urteko biztanle
% 70,3aktibo
% 59,3lanean
% 15,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 47,7
25-54 urte% 86,5
55-64 urte% 51,4
Gizonak% 71,9
Emakumeak% 68,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 35,5
BEPC, brebeta% 26,2
CAP-BEP% 15,8
Batxilergoa% 10,2
Goi-mailako +2% 6,9
Goi-mailako +3/4% 7,2
Goi-mailako +5% 3,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 15,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

964 ez-aktibotik 224 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 23,2), 314 erretiraturik zeuden (% 32,6) eta 426 bestelako ez-aktibo ziren (% 44,2).

Ez-aktiboak

% 23
% 33
% 44
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 24
% 29
% 35
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 2.438 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.924 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

2.438enplegu udalerrian
% 89,6soldatapeko
% 10,4ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.570 eurokoa zen, eta biztanleen % 21 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

22.570 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.430 €
% 21,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 16,4

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 275 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 10 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 19 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 37 eraikuntza enpresak ziren, 71 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 12 garraio enpresak ziren, 25 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 14 finantziazio enpresak ziren, 7 higiezinen enpresak ziren, 22 zerbitzu enpresak ziren, 33 administrazio publikoko enpresak ziren eta 19 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 91 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 8 banku bulegoak, 2 funerariak, 10 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 6 igeltseroak, 6 margolariak, 4 zurginak, 10 iturginak, 4 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 7 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 1 aldi baterako lan enpresa, 13 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 3 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 30 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 6 okindegiak, 5 harategiak, 1 liburu denda zen, 5 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 kirol-denda zen, 5 drogeria eta 1 lore-denda zen.[13]

2000. urtean Commentry udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 648 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zeuden 4 osasun-ekipamenduak botika ziren.

2009an 2 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Commentry udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat eta hezkuntza orokorreko lizeo bat zegoen. Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 390 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 464.

  1. Estazioko erregistroak 1963ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Durdat-Larequille », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]