Edukira joan

Centres

Centres
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Aveyron
BarrutiRodezeko barrutia
Kantonamenducanton of Naucelle
Izen ofizialaCentrès
Posta kodea12120
Geografia
Koordenatuak44°09′49″N 2°24′31″E / 44.1636°N 2.4086°E / 44.1636; 2.4086
Mapa
Azalera36,71 km²
Altitudea541 m, 320 m, 605 m eta 503 m
MugakideakCamboulazet, Camjac, Cassagnes-Bégonhès, Meljac, Rullac-Saint-Cirq, Sainte-Juliette-sur-Viaur eta Saint-Just-sur-Viaur
Demografia
Biztanleria462 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 202 (%44,1) (%55,9) 256 alt_right
Dentsitatea13 bizt/km²

Centres (okzitanieraz Centres, frantsesez eta ofizialki: Centrès) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 462 biztanle zituen 36,7 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Camboulazet, Camjac, Cassagnes-Bégonhès, Meljac, Rullac-Saint-Cirq, Sainte-Juliette-sur-Viaur eta Saint-Just-sur-Viaur.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
CentrèsCentrès
Població amb 530 habitants (2000)Camjac (3,1 km)
Població amb 144 habitants (2000)Meljac (3,4 km)
Població amb 1960 habitants (2000)Naucelle (6,6 km)
Població amb 346 habitants (2000)Camboulazet (7,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatuaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Massif Centraleko hego-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1500 mm artekoa, gutxiena udan, gehiena udazkenean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da, 4,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1003 mm-koa da, urtarrilean 11,5 euri-egun eta uztailean 6,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Tanus udalerrian dago, 12,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 866,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,9 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea3006009001200150018001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 256 gizon, 202 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
5.86
 
85-89
 
2.48
7.81
 
80-84
 
0.00
5.86
 
75-79
 
12.38
7.81
 
70-74
 
9.90
8.20
 
65-69
 
12.87
5.86
 
60-64
 
10.40
5.86
 
55-59
 
7.43
9.77
 
50-54
 
9.90
5.86
 
45-49
 
14.85
5.86
 
40-44
 
4.95
1.95
 
35-39
 
2.48
1.95
 
30-34
 
0.00
3.91
 
25-29
 
4.95
5.86
 
20-24
 
0.00
5.86
 
15-19
 
0.00
5.86
 
10-14
 
2.48
0.00
 
5-9
 
4.95
5.86
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Centrès udalerrian 462 biztanle zeuden eta 241 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,92 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 41,1), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

462biztanle
241elkarbizitza-unitate
1,92lagun elkarbizitza-unitateko
142familia
Udalerria
% 19
% 38
% 41
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 142 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (92). 102 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

92
45
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 42,7), enplegatuak (% 10,8), nekazariak (% 10,4), erdi-mailako lanbideak (% 10,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 42,7) Aveyron departamenduko batez bestekoaren (% 37,5) gainetik dago. 25 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 10,4).[9]

Udalerria
% 10
% 10
% 11
% 9
% 43
Aveyron
% 13
% 14
% 13
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 406 etxebizitza zeuden. Horietatik 240 egoitza nagusi ziren, 98 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 68 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (383), eta apartamentuak gutxi ziren (21). Egoitza nagusietatik 201 beren jabearen bizilekuak ziren, 21 alokairuan zeuden, 1 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 17 doan lagata.[10]

406etxebizitza
240egoitza nagusi
383etxe
21apartamentu

Etxebizitza multzoa

240
98
68
Egoitza nagusia (240)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (98)Hutsik (68)

Etxe mota

383
Etxea (383)Apartamentua (21)

Jabetza egoera

201
21
Jabeak (201)Alokairuan (21)HLM (1)Doan lagata (17)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (85).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik85
1919-194539
1946-197028
1971-199046
1991-200531
2006-202010

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (155). Fuel-olioa zen berogailu mota nagusia (107 etxebizitzatan). 200 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 122 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 97tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela8
3 gela24
4 gela52
5 gela edo gehiago155

Berogailu mota

107
40
91
Fuel-olioa (107)Elektrizitatea (40)Gas botila (2)Bestelakoak (91)

Aparkalekua eta ibilgailuak

200aparkalekua
122ibilgailu 1
97ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 254 biztanleetatik 205 aktibo ziren (% 80,7), horietako 173 lanean (% 68,1) eta 32 langabezian (aktiboen % 15,6).

25415-64 urteko biztanle
% 80,7aktibo
% 68,1lanean
% 15,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 66,7
25-54 urte% 90,3
55-64 urte% 69,1
Gizonak% 86,6
Emakumeak% 73,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 28,6
BEPC, brebeta% 42,9
CAP-BEP% 9,0
Batxilergoa% 15,0
Goi-mailako +2% 11,8
Goi-mailako +3/4% 16,7
Goi-mailako +5% 38,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 15,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

49 ez-aktibotik 10 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 20,4), 22 erretiraturik zeuden (% 44,9) eta 17 bestelako ez-aktibo ziren (% 34,7).

Ez-aktiboak

% 20
% 45
% 35
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 30
% 15
% 18
% 12
% 12
% 15
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 98 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 173 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

98enplegu udalerrian
% 32,7soldatapeko
% 67,3ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.200 eurokoa zen.

22.200 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.780 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 18 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 2 igeltseroak, 1 zurgina eta 2 iturginak.[12]

2000. urtean Centrès udalerrian 83 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.275 hektarea erabiltzen.[13]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 2002ko ekainaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Tanus », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]