Bètas
| Bètas Bettes | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea | |||||||||||
| Departamendua | |||||||||||
| Barruti | Banhèras de Bigòrra barrutia | ||||||||||
| Kantonamendu | canton of Bagnères-de-Bigorre | ||||||||||
| Izen ofiziala | Bettes | ||||||||||
| Jatorrizko izena | Bettes | ||||||||||
| Posta kodea | 65130 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 43°04′43″N 0°12′47″E / 43.0786°N 0.2131°E | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 3,38 km² | ||||||||||
| Altitudea | 600 m, 395 m, 723 m eta 543 m | ||||||||||
| Mugakideak | Castillon, Bourg-de-Bigorre, Esconnets, Espieilh, Lies eta Uzer | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 60 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 18 bizt/km² | ||||||||||
Bètas (okzitanieraz Bètas, frantsesez eta ofizialki: Bettes) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 60 biztanle zituen 3,4 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Castillon, Bourg-de-Bigorre, Esconnets, Espieilh, Lies eta Uzer.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio zentraletako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1200 mm artekoa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,6 °C-koa da, 14,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1142 mm-koa da, urtarrilean 10,4 euri-egun eta uztailean 8,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Lomné udalerrian dago, 8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1247,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,7 °C-koa da, 2026ko uztailaren 29an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,4 °C-koa da, 2012ko otsailaren 8an lortua[oh 1][5].
Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,4 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (17,8 °C) eta hotzena urtarrila (3,8 °C). Urteko prezipitazioa 1428 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (163 mm) eta lehorrena abuztua (83 mm).[6]
1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,28 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,7 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2022, 2023, 2024 eta 2025). Urterik beroena 2022 izan zen (12,3 °C) eta hotzena 1963 (8,6 °C).[6]
| | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 3.8 | 4.2 | 6.9 | 8.8 | 12.5 | 15.8 | 17.7 | 17.8 | 14.7 | 11.6 | 6.9 | 4.7 | 10.4 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 134 | 113 | 114 | 144 | 145 | 108 | 94 | 83 | 93 | 110 | 163 | 128 | 1428 |
| Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua | |||||||||||||
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2007an Bettes udalerrian erroldatutako biztanleak 74 ziren. Familiak 24 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 33 gizon, 29 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, Bettes udalerrian 60 biztanle zeuden eta 28 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,14 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 9 kide bakarrekoak ziren, 5 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 9 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]
Udalerrian 14 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (9). 9 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, udalerrian 38 etxebizitza zeuden. Horietatik 27 egoitza nagusi ziren, 5 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (37), eta apartamentuak gutxi ziren (1). Egoitza nagusietatik 24 beren jabearen bizilekuak ziren, 2 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 1 doan lagata.[11]
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (14). 22 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 24 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 10 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 16tan bi edo gehiago.[11]
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 34 biztanleetatik 23 aktibo ziren (% 67,6), horietako 21 lanean (% 61,8) eta 2 langabezian (aktiboen % 8,7).
10 ez-aktibotik 1 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 10,0), 6 erretiraturik zeuden (% 60,0) eta 3 bestelako ez-aktibo ziren (% 30,0).
Ez-aktiboak
Udalerrian 4 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 21 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 46 ziren, horien artean 29 aktiboak ziren eta 17 inaktiboak ziren. 29 pertsona aktiboetatik 27 lanean zeuden (13 gizon eta 14 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 17 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]
Ekonomia jarduerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2000. urtean Bettes udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 100 hektarea erabiltzen.[13]
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Estazioko erregistroak 2007ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
- ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
- ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
- ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
- ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
- 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Lomne_sapc », fiche climatologique. .
- 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
- 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
- ↑ Exploitations agricoles
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Frantsesez)Résumé statistique[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
- (Frantsesez)Évolution et structure de la population[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko datuen fitxa.
- (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

