Edukira joan

Aston (Ariège)

Aston
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Ariège
BarrutiFoixeko barrutia
Kantonamenducanton of Cabannes
AlkateaAlain Pujol (en) Itzuli
Izen ofizialaAston
Posta kodea09310
Geografia
Koordenatuak42°46′29″N 1°40′24″E / 42.7747°N 1.6733°E / 42.7747; 1.6733
Mapa
Azalera153,8 km²
Altitudea554 m, 2.912 m eta 1.792 m
MugakideakAlbiès, Château-Verdun, Gestiès, Larcat, Lassur, Luzenac, Merens las Vals, Miglos, Pech, Savignac-les-Ormeaux, Ordino eta Canillo
Demografia
Biztanleria197 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 95 (%49) (%51) 99 alt_right
Dentsitatea1 bizt/km²
mairie-aston.fr

Aston Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 197 biztanle zituen 153,8 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Albiès, Château-Verdun, Gestiès, Larcat, Lassur, Luzenac, Merens las Vals, Miglos, Pech, Savignac-les-Ormeaux, Ordino eta Canillo.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
AstonAston
Població amb 39 habitants (2000)Larcat (1,2 km)
Població amb 28 habitants (2000)Pech (1,5 km)
Població amb 341 habitants (2000)Les Cabannes (1,7 km)
Població amb 56 habitants (2000)Aulos (2,0 km)
Població amb 235 habitants (2000)Verdun (2,4 km)
Població amb 139 habitants (2000)Albiès (2,5 km)
Població amb 112 habitants (2000)Sinsat (3,0 km)
Població amb 34 habitants (2000)Bouan (3,7 km)
Població amb 139 habitants (2000)Vèbre (3,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio zentraletako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1200 mm artekoa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da, 4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1345 mm-koa da, urtarrilean 9,5 euri-egun eta uztailean 7,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 5,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1103,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 30,2 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21,3 °C-koa da, 2003ko otsailaren 17an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea100200300400500600700180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 99 gizon, 95 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
10.10
 
80-84
 
11.58
6.06
 
75-79
 
5.26
0.00
 
70-74
 
0.00
0.00
 
65-69
 
0.00
14.14
 
60-64
 
10.53
14.14
 
55-59
 
15.79
16.16
 
50-54
 
5.26
4.04
 
45-49
 
11.58
0.00
 
40-44
 
0.00
4.04
 
35-39
 
17.89
14.14
 
30-34
 
9.47
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
9.09
 
15-19
 
0.00
4.04
 
10-14
 
4.21
0.00
 
5-9
 
0.00
4.04
 
0-4
 
8.42
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Aston udalerrian 197 biztanle zeuden eta 102 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,93 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 42 kide bakarrekoak ziren, 29 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 22 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[9]

197biztanle
102elkarbizitza-unitate
1,93lagun elkarbizitza-unitateko
60familia
22Bikotea seme-alabekin
29Bikotea seme-alabarik gabe etxean
10Guraso bakarrekoak
42Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 60 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (29). Guraso bakarreko 10 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 29 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

29
22
10
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 256 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (127), 106 egoitza nagusiekin alderatuta eta 22 hutsik. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (206), eta apartamentuak gutxi ziren (49). Egoitza nagusietatik 60 beren jabearen bizilekuak ziren, 43 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[10]

256etxebizitza
106egoitza nagusi
206etxe
49apartamentu

Etxebizitza multzoa

106
127
22
Egoitza nagusia (106)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (127)Hutsik (22)

Etxe mota

206
49
Etxea (206)Apartamentua (49)

Jabetza egoera

60
43
Jabeak (60)Alokairuan (43)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik9
1919-19455
1946-197025
1971-199040
1991-200514
2006-20209

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (59). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (55 etxebizitzatan). 77 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 45 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 58tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela7
3 gela19
4 gela21
5 gela edo gehiago59

Berogailu mota

55
12
35
Fuel-olioa (5)Elektrizitatea (55)Gas botila (12)Bestelakoak (35)

Aparkalekua eta ibilgailuak

77aparkalekua
45ibilgailu 1
58ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 117 biztanleetatik 90 aktibo ziren (% 76,9), horietako 79 lanean (% 67,5) eta 11 langabezian (aktiboen % 12,2).

11715-64 urteko biztanle
% 76,9aktibo
% 67,5lanean
% 12,2langabezia-tasa

27 ez-aktibotik 6 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 22,2), 12 erretiraturik zeuden (% 44,4) eta 9 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,3).

Ez-aktiboak

% 22
% 44
% 33
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 84 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 79 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

84enplegu udalerrian
% 89,3soldatapeko
% 9,5ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.500 eurokoa zen.

26.500 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.360 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 11 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 jatetxe.[12]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 2002ko ekainaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Aston », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]