Edukira joan

Artigat

Artigat
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Ariège
BarrutiPamierseko barrutia
Kantonamenducanton of Le Fossat
Izen ofizialaArtigat
Posta kodea09130
Geografia
Koordenatuak43°08′09″N 1°26′23″E / 43.1358°N 1.4397°E / 43.1358; 1.4397
Mapa
Azalera23,9 km²
Altitudea242 m, 434 m eta 313 m
MugakideakCarla-Bayle, Castéras, Durfort, Le Fossat, Lanoux, Madière, Pailhès, Saint-Martin-d'Oydes eta Saint-Michel
Demografia
Biztanleria574 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 248 (%44,7) (%55,3) 307 alt_right
Dentsitatea24 bizt/km²
artigat.fr

Artigat Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 574 biztanle zituen 23,9 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Carla-Bayle, Castéras, Durfort, Le Fossat, Lanoux, Madière, Pailhès, Saint-Martin-d'Oydes eta Saint-Michel.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ArtigatArtigat
Població amb 48 habitants (2000)Lanoux (2,5 km)
Població amb 31 habitants (2000)Castéras (3,4 km)
Població amb 380 habitants (2000)Pailhès (3,9 km)
Població amb 736 habitants (2000)Carla-Bayle (4,1 km)
Població amb 26 habitants (2000)Monesple (4,5 km)
Població amb 990 habitants (2000)Le Fossat (4,9 km)
Població amb 84 habitants (2000)Saint-Michel (5,0 km)
Població amb 344 habitants (2000)Sabarat (5,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatuaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Pirinio zentraletako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1200 mm artekoa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,7 °C-koa da, 2,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 772 mm-koa da, urtarrilean 9,5 euri-egun eta uztailean 5,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Montaut_(Ariège) udalerrian dago, 17,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 677,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,1 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea2004006008001000120014001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 307 gizon, 248 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
2.02
0.00
 
85-89
 
0.00
1.63
 
80-84
 
2.02
1.63
 
75-79
 
2.02
9.45
 
70-74
 
8.06
15.96
 
65-69
 
13.71
9.45
 
60-64
 
7.66
1.63
 
55-59
 
13.71
4.89
 
50-54
 
10.08
7.82
 
45-49
 
4.03
9.12
 
40-44
 
7.66
6.19
 
35-39
 
5.65
3.26
 
30-34
 
6.05
2.93
 
25-29
 
0.00
1.63
 
20-24
 
0.00
9.12
 
15-19
 
3.63
10.75
 
10-14
 
0.00
1.63
 
5-9
 
9.68
2.93
 
0-4
 
4.03
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Artigat udalerrian 574 biztanle zeuden eta 267 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,15 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 34,8), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

574biztanle
267elkarbizitza-unitate
2,15lagun elkarbizitza-unitateko
169familia
Udalerria
% 25
% 29
% 9
% 35
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 169 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (78). Guraso bakarreko 24 familietatik 24etan ama zen guraso bakarra. 97 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 34k seme-alaba bakarra zuten etxean, 29k bi, eta 10k hiru edo gehiago.[9]

78
67
24
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean97
Seme-alaba bat34
Bi seme-alaba29
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 33,0), eskulangileak (% 14,6), goi-mailako langileak (% 14,6), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 10,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 33,0) Ariège departamenduko batez bestekoaren (% 37,6) azpitik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,7).[9]

Udalerria
% 11
% 15
% 11
% 15
% 33
Ariège
% 14
% 16
% 12
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 329 etxebizitza zeuden. Horietatik 260 egoitza nagusi ziren, 23 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 46 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (312), eta apartamentuak gutxi ziren (9). Egoitza nagusietatik 205 beren jabearen bizilekuak ziren, 46 alokairuan zeuden, 1 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 10 doan lagata.[10]

329etxebizitza
260egoitza nagusi
312etxe
9apartamentu

Etxebizitza multzoa

260
46
Egoitza nagusia (260)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (23)Hutsik (46)

Etxe mota

312
Etxea (312)Apartamentua (9)

Jabetza egoera

205
46
Jabeak (205)Alokairuan (46)HLM (1)Doan lagata (10)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (52).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik52
1919-194526
1946-197038
1971-199047
1991-200542
2006-202049

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (138). 125 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 194 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 115 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 134tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela8
3 gela36
4 gela77
5 gela edo gehiago138

Berogailu mota

23
101
125
Fuel-olioa (23)Elektrizitatea (101)Gas botila (11)Bestelakoak (125)

Aparkalekua eta ibilgailuak

194aparkalekua
115ibilgailu 1
134ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 344 biztanleetatik 273 aktibo ziren (% 79,4), horietako 236 lanean (% 68,6) eta 37 langabezian (aktiboen % 13,6).

34415-64 urteko biztanle
% 79,4aktibo
% 68,6lanean
% 13,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 55,3
25-54 urte% 91,7
55-64 urte% 59,5
Gizonak% 81,7
Emakumeak% 76,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 18,2
BEPC, brebeta% 18,8
CAP-BEP% 8,3
Batxilergoa% 20,0
Goi-mailako +2% 14,7
Goi-mailako +3/4% 10,5
Goi-mailako +5% 11,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 13,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

71 ez-aktibotik 19 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 26,8), 20 erretiraturik zeuden (% 28,2) eta 32 bestelako ez-aktibo ziren (% 45,1).

Ez-aktiboak

% 27
% 28
% 45
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 19
% 23
% 11
% 17
% 23
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 91 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 236 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

91enplegu udalerrian
% 62,6soldatapeko
% 38,5ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.340 eurokoa zen.

24.340 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.360 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 19 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.[12]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.[13]

2000. urtean Artigat udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 752 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 2002ko maiatzaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Montaut », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]