Edukira joan

Apèla

Apèla
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Tarn
BarrutiCastreseko barrutia
Kantonamenducanton of Puylaurens
Izen ofizialaAppelle
Posta kodea81700
Geografia
Koordenatuak43°34′54″N 1°57′13″E / 43.5817°N 1.9536°E / 43.5817; 1.9536
Mapa
Azalera3,87 km²
Altitudea230 m, 228 m, 340 m eta 268 m
MugakideakBertre, Lacroisille eta Puylaurens
Demografia
Biztanleria66 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 35 (%50) (%50) 35 alt_right
Dentsitatea17 bizt/km²

Apèla (okzitanieraz Apèla, frantsesez eta ofizialki: Appelle) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 66 biztanle zituen 3,9 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bertre, Lacroisille eta Puylaurens.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
AppelleAppelle
Població amb 143 habitants (2000)Lacroisille (1,9 km)
Població amb 84 habitants (2000)Bertre (2,3 km)
Població amb 132 habitants (2000)Prades (3,9 km)
Població amb 131 habitants (2000)Magrin (4,1 km)
Població amb 192 habitants (2000)Péchaudier (4,1 km)
Població amb 2968 habitants (2000)Puylaurens (4,9 km)
Població amb 211 habitants (2000)Algans (5,4 km)
Població amb 606 habitants (2000)Cuq-Toulza (5,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,8 °C-koa da, 15,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 859 mm-koa da, urtarrilean 10,9 euri-egun eta uztailean 5,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Puylaurens udalerrian dago, 4,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 782 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,5 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 13an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16,5 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea501001502002503003501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 35 gizon, 35 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
0.00
0.00
 
70-74
 
0.00
14.29
 
65-69
 
0.00
0.00
 
60-64
 
14.29
14.29
 
55-59
 
14.29
0.00
 
50-54
 
0.00
0.00
 
45-49
 
0.00
0.00
 
40-44
 
0.00
14.29
 
35-39
 
14.29
14.29
 
30-34
 
28.57
14.29
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
0.00
14.29
 
5-9
 
0.00
14.29
 
0-4
 
28.57
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Appelle udalerrian 66 biztanle zeuden eta 28 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,36 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 9 kide bakarrekoak ziren, 5 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 14 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[9]

66biztanle
28elkarbizitza-unitate
2,36lagun elkarbizitza-unitateko
19familia
14Bikotea seme-alabekin
5Bikotea seme-alabarik gabe etxean
9Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 19 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (14). 5 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

5
14
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

2023 erroldaren arabera, udalerrian 38 etxebizitza zeuden. Horietatik 28 egoitza nagusi ziren, 9 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 1 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (33), eta apartamentuak gutxi ziren (2). Egoitza nagusietatik 25 beren jabearen bizilekuak ziren, 2 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 1 doan lagata.[10]

38etxebizitza
28egoitza nagusi
33etxe
2apartamentu

Etxebizitza multzoa

28
9
Egoitza nagusia (28)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (9)Hutsik (1)

Etxe mota

33
Etxea (33)Apartamentua (2)

Jabetza egoera

25
Jabeak (25)Alokairuan (2)Doan lagata (1)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik20
1919-19451
1946-19700
1971-19901
1991-20052
2006-20204

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (23). 15 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 24 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 9 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 18tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela1
3 gela2
4 gela2
5 gela edo gehiago23

Berogailu mota

5
4
4
15
Fuel-olioa (5)Elektrizitatea (4)Gas botila (4)Bestelakoak (15)

Aparkalekua eta ibilgailuak

24aparkalekua
9ibilgailu 1
18ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 46 biztanleetatik 42 aktibo ziren (% 91,3), horietako 36 lanean (% 78,3) eta 6 langabezian (aktiboen % 14,3).

4615-64 urteko biztanle
% 91,3aktibo
% 78,3lanean
% 14,3langabezia-tasa

4 ez-aktibotik 3 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 75,0), 0 erretiraturik zeuden (% 0,0) eta 1 bestelako ez-aktibo ziren (% 25,0).

Ez-aktiboak

% 75
% 25
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 15 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 36 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

15enplegu udalerrian
% 20,0soldatapeko
% 80,0ez-soldatapeko

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 40 ziren, horien artean 29 aktiboak ziren eta 11 inaktiboak ziren. 29 pertsona aktiboetatik 27 lanean zeuden (16 gizon eta 11 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 11 pertsona inaktiboetatik 1 erretiraturik zegoen, 5 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[11]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 4 zerbitzu enpresak ziren.[12]

2000. urtean Appelle udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.

  1. Estazioko erregistroak 1984ko uztailaren 1an eta 2021ko abenduaren 31an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Puylaurens », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Emploi et population active 1999 et 2007
  12. Créations et stock d'établissements par commune en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]