Edukira joan

Gonggong (planeta nanoa)

Wikipedia, Entziklopedia askea
(«225088 Gonggong» orritik birbideratua)
Gonggong (planeta nanoa) 
Behaketa
Itxurazko magnitudea (V)21,4
Magnitude absolutua1,84
Gorputz-gurasoaEguzkia
AurkitzaileaMichael E. Brown, David L. Rabinowitz eta Megan Schwamb
Aurkikuntza-data2007ko uztailaren 17a
Aurkikuntza-lekuaPalomar behatokia
Planeta txikien taldea3:10-resonant trans-Neptunian object (en) Itzuli
Honen izena daramaGōnggōng
Orain duen posizioa ikusi
Orbitaren ezaugarriak
Apoapsis100,69260180452 au
Periapsis33,695349661254 au
Ardatzerdi handia67,193975732889 au
Eszentrikotasuna0,49853615158596
Orbita-periodoa201.184,22952657 egun
Batezbesteko anomalia109,56194966586 °
Makurdura orbitala30,678880218434 °
Goranzko nodoaren luzera336,8531785544 °
Periapsiaren argumentua207,08837340062 °
Ezaugarri fisikoak
Erradioa615 km
Diametroa1.230 km
Zanpatzea0,03
Masa1,75 Yg
Dentsitatea1,74 g/cm³
Albedoa0,14
Behin-behineko izendapenak2007 OR10

Gonggong (planeta txikien zenbakia: 225088) Neptunoz haraindiko disko sakabanatuko planeta nano bat da. Haren orbita oso eszentrikoa eta inklinatua da, eta Eguzkiatik 33 eta 101 unitate astronomiko (4.900 eta 15.100 milioi km) arteko distantzian ibiltzen da. 2026an, Eguzkitik 89,7 UA-ra (13.400 milioi km) dago, eta Eguzki-sistemako objektu ezagunen artean urrunen dagoen seigarrena da. Deep Ecliptic Survey programaren arabera, Gonggong 3:10 erresonantzia orbitalean dago Neptunorekin: Eguzkiaren inguruan hiru orbita osatzen ditu Neptunok hamar osatzen dituen bitartean. Megan Schwamb, Michael Brown eta David Rabinowitz astronomo estatubatuarrek aurkitu zuten Gonggong 2007ko uztailean, Palomarreko Behatokian. Aurkikuntza 2009ko urtarrilean jakinarazi zen.

Gonggongek 1.230 km inguruko diametroa du, Plutonen Karonte satelitearen antzekoa. Hala, Neptunoz haraindiko objektu ezagunen artean bosgarren handiena da, Karonte kontuan hartu gabe. Baliteke behar adina masa izatea oreka hidrostatikoan egoteko, eta, beraz, planeta nanoa izateko. Masa handia duenez, Gonggongek metanozko atmosfera mehe bat gorde lezake, nahiz eta atmosfera horrek poliki-poliki ihes egingo lukeen espaziora. Objektuak Gònggōng jainkoaren izena darama. Txinako ur-jainko bat da, kaosaren, uholdeen eta Lurraren makurduraren erantzulea. Aurkitzaileek aukeratu zuten izena 2019an. Horretarako, lineako inkesta bat antolatu zuten, publiko orokorrak objektuaren izena aukeratzen lagun zezan, eta Gonggong izenak irabazi zuen.

Gonggong oso gorria da, seguruenik gainazalean tolina izeneko konposatu organikoak dituelako. Gainazalean ur-izotza ere badago. Horrek iradokitzen du iragan urrunean jarduera kriobolkanikoko aldi labur bat izan zuela. Gonggongek 22 ordu inguruko errotazio-aldia du, eta poliki biratzen du Neptunoz haraindiko beste objektu batzuekin alderatuta. Haien errotazio-aldia, normalean, 12 ordu baino laburragoa da. Baliteke Gonggongen errotazio geldoa haren satelite naturalak eragindako itsasaldi-indarren ondorio izatea. Satelite horren izena Xiangliu da.

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]