arxa

Azerbaijani

Other scripts
Cyrillic		арха
Arabic		آرخا

Etymology

From Proto-Turkic *arka.

Cognates

Cognate with Turkmen and Turkish arka, Uzbek orqa (“back”), Uyghur ئارقا (arqa, “back”), Tatar and Kyrgyz арка (arka, “back”), Kazakh арқа (arqa, “back”), Bashkir арҡа (arqa, “back”), Crimean Tatar arqa (“back”), Yakut арҕаа (arɣaa, “west; back”) and Yakut арҕас (arɣas, “mane of a horse”) Shor арға (“ridge, range; side; pointiness”), Tuvan арга (arga, “mountain forest”); Chuvash урхалӑх (urh̬alăh) / орхалӑх (orh̬alăh, “saddle girth”), from obsolete Chuvash орха (orh̬a, “back”).

Pronunciation

IPA^(key): [ɑɾˈxɑ]
Audio (Baku): (file)
Audio: (file)
Hyphenation: ar‧xa

Noun

arxa (definite accusative arxanı, plural arxalar)

(anatomy) back
Synonym: bel
back, rear
Synonym: dal

Antonyms: qabaq, ön
(military) rear (the part of an army or fleet which comes last)
(figurative) help, support, prop, protection, back (as in get someone's back)
Synonyms: dayaq, dəstək

Declension

Declension of *arxa*
	singular	plural
nominative	arxa	arxalar
definite accusative	arxanı	arxaları
dative	arxaya	arxalara
locative	arxada	arxalarda
ablative	arxadan	arxalardan
definite genitive	arxanın	arxaların

Possessive forms of *arxa*
	nominative
	singular	plural
mənim (“my”)	arxam	arxalarım
sənin (“your”)	arxan	arxaların
onun (“his/her/its”)	arxası	arxaları
bizim (“our”)	arxamız	arxalarımız
sizin (“your”)	arxanız	arxalarınız
onların (“their”)	arxası or arxaları	arxaları

	accusative
	singular	plural
mənim (“my”)	arxamı	arxalarımı
sənin (“your”)	arxanı	arxalarını
onun (“his/her/its”)	arxasını	arxalarını
bizim (“our”)	arxamızı	arxalarımızı
sizin (“your”)	arxanızı	arxalarınızı
onların (“their”)	arxasını or arxalarını	arxalarını

	dative
	singular	plural
mənim (“my”)	arxama	arxalarıma
sənin (“your”)	arxana	arxalarına
onun (“his/her/its”)	arxasına	arxalarına
bizim (“our”)	arxamıza	arxalarımıza
sizin (“your”)	arxanıza	arxalarınıza
onların (“their”)	arxasına or arxalarına	arxalarına

	locative
	singular	plural
mənim (“my”)	arxamda	arxalarımda
sənin (“your”)	arxanda	arxalarında
onun (“his/her/its”)	arxasında	arxalarında
bizim (“our”)	arxamızda	arxalarımızda
sizin (“your”)	arxanızda	arxalarınızda
onların (“their”)	arxasında or arxalarında	arxalarında

	ablative
	singular	plural
mənim (“my”)	arxamdan	arxalarımdan
sənin (“your”)	arxandan	arxalarından
onun (“his/her/its”)	arxasından	arxalarından
bizim (“our”)	arxamızdan	arxalarımızdan
sizin (“your”)	arxanızdan	arxalarınızdan
onların (“their”)	arxasından or arxalarından	arxalarından

	genitive
	singular	plural
mənim (“my”)	arxamın	arxalarımın
sənin (“your”)	arxanın	arxalarının
onun (“his/her/its”)	arxasının	arxalarının
bizim (“our”)	arxamızın	arxalarımızın
sizin (“your”)	arxanızın	arxalarınızın
onların (“their”)	arxasının or arxalarının	arxalarının

Derived terms

Descendants

→ Khalaj: arxa
→ Persian: ارخا (arxâ)

Adjective

arxa (not comparable)

back
Synonym: dal

Antonyms: qabaq, ön

References

Starostin, Sergei; Dybo, Anna; Mudrak, Oleg (2003), “*ăra”, in Etymological dictionary of the Altaic languages (Handbuch der Orientalistik; VIII.8), Leiden; Cologne; New York: E.J. Brill
Orucov, Əliheydər, editor (2006), “arxa”, in Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti [Explanatory Dictionary of the Azerbaijani Language]‎^[1] (in Azerbaijani), 2nd edition, volume 1, Baku: Şərq-Qərb, pages 132-133
Altun Kitab (2013–), “arxa”, in Azleks

Khalaj

Perso-Arabic		آرخا

Etymology

Borrowed from Azerbaijani arxa. Doublet of arqa, native form.

Pronunciation

(Xarrâbî) IPA^(key): [aɾχa]

Noun

arxa (definite accusative arxañ, plural arxalar)

alternative form of arqa (“back”)

Declension

Declension of *arxa*
	singular	plural
nominative	arxa	arxalar
genitive	arxañ	arxalarııñ
dative	arxaqa	arxalarqa
definite accusative	arxañ	arxaları
locative	arxaça	arxalarça
ablative	arxada	arxalarda
instrumental	arxala	arxalarla
equative	arxavâra	arxalarvâra

References

Doerfer, Gerhard (1980), Wörterbuch des Chaladsch (Dialekt von Charrab) [Khalaj dictionary] (in German), Budapest: Akadémiai Kiadó

Salar

Pronunciation

(Xunhua, Qinghai; Ili, Xinjiang) IPA^(key): /ɑrχɑ/

Noun

arxa

(anatomy) back

References

Potanin, G.N. (1893), “арха”, in Тангутско-Тибетская окраина Китая и Центральная Монголия [Tangutsko-Tibetskaja okraina Kitaja i Centralʹnaja Mongolija] (in Russian), page 430
Yakup, Abdurishid (2002), “arχa”, in An Ili Salar Vocabulary: Introduction and a Provisional Salar-English Lexicon‎^[2], Tokyo: University of Tokyo, →ISBN, page 43
Tenishev, Edhem (1976), “arxa”, in Stroj salárskovo jazyká [Grammar of Salar], Moscow: Nauka, pages 292-293
马伟 [Ma Wei] (2016), “arxa”, in 濒危语言——撒拉语研究 [Endangered Languages - Salar Language Studies], 青海 [Qīnghǎi, Qinghai]: 青海师范大学 [Qinghai Normal University], unpublished finalized project manuscript (国家社会科学基金项目结项稿, 定稿; National Social Science Fund of China), page 268