II Mahmud
| II Mahmud | |
|---|---|
| osmanlıca محمود ثانى | |
 | |
| Doğğan künü | 1785 İyül 20[1][2][3] |
| Doğğan yeri | |
| Ölgen künü | 1839 İyül 1[2][3] (53 yaşında) |
| Ölgen yeri | |
| Memleketi | |
| Zenaatı | ükümdar, sultan |
| Baba | I. Abdülhamid[d][5] |
| Ana | Nakşidil Sultan[d] |
| Ömür arqadaşı | Bezmiâlem Valide Sultan[d], Pertevniyal Sultan[d], Aşubcan Kadın[d], Hoşyar Kadın[d] ve Hacıye Pertevpiyale Nevfidan Kadın[d] |
| Balalar | I Abdülmecid[5], Abdülaziz[d][5], Adile Sultan[d], Saliha Sultan[d], Atiye Sultan[d] ve Mihrimah Sultan[d] |
| Avtograf |
 |
 Wikimedia Commons saytındakiMultimedia fayllar | |
II Mahmud (1785 iyül 20, İstanbul — 1839 iyül 1, İstanbul) — Osmanlı devletiniñ 30-ıncı padişası. 1808 senesinden 1839 senesine qadar üküm sürdi.[6]
Tahta çıquvı
[deñiştir | kodunı deñiştir]Mahmud I Abdülhamidniñ oğlu edi. 1808 senesi iyülniñ 28-inde Alemdar Mustafa Paşa IV Mustafanı tahttan tüşürip Mahmudnı tahta çıqardı.[7] Sadrazam olğan Alemdar vilâyetlerdeki nufuzlı adamlarınen «Sened-i İttifaq» añlaşmasına qol qoydı. Alemdar o yıl ölgen soñ añlaşma quvetini ğayıp etti.[8]
İslâatları
[deñiştir | kodunı deñiştir]Mahmud merkezdeki ükümetniñ akimiyetini quvetlendirdi. 1826 senesi yeñiçerilerniñ isyanını bastırıp olarnıñ ocağını qapattı. Yerine Avropa ordularını nümüne alıp yañı ordu qurdı.[7]
Onıñ devrinde yañı nazirlikler quruldı. Arbiy ve tibbiy mektepler açıldı.[7] 1831 senesi Osmanlı devletiniñ ilk resmiy gazetası «Taqvim-i Veqayi» çıqıp başladı.[9] Bu deñişüvler soñki Tanzimat islâatlarına esas oldı.[10]
Cenkler
[deñiştir | kodunı deñiştir]1821 senesi yunanlar Osmanlı ükümranlığına qarşı isyan köterdiler. 1827 senesi Navarin uruşında İngiltere, Frenkistan ve Rusiyeniñ birleşken flotu Osmanlı ve Mısır flotunı yeñdi. 1828–1829 seneleri Osmanlı devleti Rusiye ile cenk etti. Cenk Edirne barışıq muqavelesinen bitti. Bu devirde Yunanistan mustaqil oldı.[7]
Mısır valisi Mehmed Ali Paşa da padişağa qarşı çıqtı. 1839 senesi onıñ ordusı Nizipte Osmanlı ordusını yeñdi. Mahmud vefat etken soñ oğlu Abdülmecid tahta çıqtı.[10]
Tüpyazılar
[deñiştir | kodunı deñiştir]- ↑ Mahmud II. // Brockhaus Enzyklopädie (alm.) — F.A. Brockhaus, 1796.
- 1 2 Brozović D., Ladan T. Mahmud II. // Hrvatska enciklopedija (хорв.) — LZMK, 1999. — 9272 s.
- 1 2 3 4 Store norske leksikon (бук.) — 1978. — ISSN 2464-1480
- ↑ https://islamansiklopedisi.org.tr/mahmud-ii--osmanli
- 1 2 3 Deutsche Nationalbibliothek Record #124530877 // Gemeinsame Normdatei (alm.) — 2012—2016.
- ↑ Osmanlı Padişahları. Türk Tarih Kurumu. Kemal Beydilli Mahmud II maddesinde Mahmudnıñ 1839 senesi iyünniñ 28-inde vefat etkenini yaza.
- 1 2 3 4 Kemal Beydilli. Mahmud II. TDV İslâm Ansiklopedisi.
- ↑ Sened-i İttifak. TDV İslâm Ansiklopedisi.
- ↑ Takvîm-i Vekāyi‘. TDV İslâm Ansiklopedisi.
- 1 2 Tanzimat. TDV İslâm Ansiklopedisi.
