Dünya bankı
Dünya bankı (inglizce World Bank) — memleketlerge iqtisadiy inkişaf içün kredit, grant ve mesleat yardımı bergen halqara maliye müessisesidir. Onıñ esas maqsadı — fuqarelikni azlaştırmaq ve ealiniñ yaşayış şartlarını yahşılaştırmaq. Banknıñ merkezi ABDniñ Vaşington şeerinde buluna.
Tarihı
[deñiştir | kodunı deñiştir]Banknı qurmaq aqqında qarar 1944 senesi ABDde keçirilgen Bretton Vuds konferentsiyasında qabul etilgen. Onıñ quruluvı aqqındaki muqavele 1945 senesi dekabrniñ 27-sinde quvetini alğan. Bank 1946 senesi calışmağa başlağan.[1]
İlk yıllarda bank Ekinci cian cenkinden soñ Avropa memleketleriniñ iqtisadiyatını tiklemege yardım etken. Soñra onıñ faaliyeti dünyanın diger bölgelerine de tarqalğan.
Terkibi
[deñiştir | kodunı deñiştir]Dünya bankı eki müessiseden ibarettir:
- Halqara tiklev ve inkişaf bankı (IBRD) — keliri orta seviyede olğan memleketlerge, em de borcunı qaytarıp bermege qabiliyetli bazı fuqare memleketlerge kredit bere.
- Halqara inkişaf assotsiatsiyası (IDA) — eñ fuqare memleketlerge faizsiz ya da faizi az olğan kreditler ve grantlar bere.[2]
Bu eki müessise ve daa üç halqara müessise beraber Dünya bankı gruppasını teşkil ete. Böylece, Dünya bankı gruppası beş müessiseden ibarettir.[3]
Faaliyeti
[deñiştir | kodunı deñiştir]Bank mektep, hastahane, yol ve elektrik hatlarını quruv, ealini temiz suvnen temin etüv, köy hocalığını inkişaf ettirüv ve tabiatnı qorçalav kibi işlerge para ayıra. O, ükümetlerge leyhalarnı azırlamağa ve iqtisadiy meselelerni çezmege de yardım ete.[4]
Kredit — soñra qaytarıp berilmesi kerek olğan para. Grantnı ise, onıñ şartları yerine ketirilse, qaytarıp bermek kerek degil. Banknıñ yardımı esasen memleketlerniñ ükümetlerine berile. Banknıñ faaliyetini aza memleketlerniñ temsilcileri idare ete.[3]
Menbalar
[deñiştir | kodunı deñiştir]- ↑ Bretton Woods and the Birth of the World Bank(ing.). World Bank.
- ↑ IDA Financing(ing.). International Development Association.
- 1 2 World Bank Group Basics(ing.). World Bank Group Library.
- ↑ Projects & Operations(ing.). World Bank.
