Hündür ardıc
| Hündür ardıc | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||
| Elmi təsnifat | ||||||||||
|
Domen: Klad: Ranqsız: Aləm: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Şöbə: Sinif: Yarımsinif: Dəstə: Fəsilə: Yarımfəsilə: Cins: Növ: Hündür ardıc |
||||||||||
| Beynəlxalq elmi adı | ||||||||||
| ||||||||||
Hündür ardıc (lat. Juniperus excelsa) — bitkilər aləminin i̇ynəyarpaqlılar şöbəsinin i̇ynəyarpaqlılar sinfinin sərvlər dəstəsinin sərvkimilər fəsiləsinin ardıc cinsinə aid bitki növü.
Qara dəniz sahillərində, Krasnodar vilayətində, Krımda, Balkanda və Kiçik Asiyada yayılmışdır. Dəniz səviyyəsindən 360-400 m-ə qədər hündürlükdə dağ yamaclarında bitir. Toxumla çoxalır, palıdla, ardıcların digər növləri ilə birlikdə meşə qruplaşmalrında bitir. Toxumvermə bir ildən sonra müşahidə edilir. 600 ilə qədər yaşayır. 1941-1943-cü illərin hərbi hərəkatları, ardıc meşələrinin sistemsiz qırılması əkinlərə böyük ziyan vurmuşdur. Bundan əlavə 1951-1957-ci illərin quraqlıqları, zərərverici və xəstəliklərin kütləvi yayılması meşələrin vəziyyətinə mənfi təsir göstərmişdir. Hazırda Şimal-Qərbi Qafqazın hündür ardıc meşələrinin vəziyyəti acınacaqlıdır. Ağacların ayrıca və qruplarla əkilməsinin azalması müşahidə edilir. Əhəngdaşlı torpaqlarda yerləşən ardıc meşələri çox zəifdir. Bütün ardıc meşələri I qrupa aiddir. Növün yüksək dekorativ, qiymətli texniki dərman və landşaft bitkisi kimi tamamilə mühafizəsi vacibdir. Hündür ardıc meşələrində qoruqların yaradılması, onların ərazisində tikinti, yolların salınması, dağ-mədən işlərinin aparılması qadağan olunmalıdır. Pozulmuş sistemlərin bərpası üçün xüsusi meşə təsərrüfatı tədbirləri aparmaq lazımdır. Bu növə Bakı şəhərindəki park və bağlarda rast gəlinir.
Sinonimləri
[redaktə | vikimətni redaktə et]Homotipik sinonimləri
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Juniperus foetida var. excelsa (M.Bieb.) Spach
- Juniperus sabina var. excelsa (M.Bieb.) Georgi
- Sabina excelsa (M.Bieb.) Antoine
Heterotipik sinonimləri
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Juniperus aegaea Griseb.
- Juniperus excelsa var. depressa O.Schwarz
- Juniperus excelsa var. pendula Sénécl.
- Juniperus excelsa f. stricta (Jacob-Makoy) Rehder
- Juniperus excelsa var. stricta (Jacob-Makoy) Rafarin
- Juniperus excelsa stricta Jacob-Makoy
- Juniperus isophyllos K.Koch
- Juniperus lasdeliana P.Lawson ex Gordon & Glend.
- Juniperus lycia Pall.
- Juniperus olivieri Carrière
- Juniperus perkinsii Gordon
- Juniperus religiosa Endl.
- Juniperus sabina Gueldenst.
- Juniperus sabina var. taurica Pall.
- Juniperus stricta (Jacob-Makoy) Gordon
- Juniperus taurica (Pall.) Lipsky
- Juniperus venusta Gordon
- Sabina isophyllos (K.Koch) Antoine
- Sabina olivieri (Carrière) Antoine
- Sabina religiosa Antoine
