Məzmuna keç

Cizrə

Vikipediya, azad ensiklopediya
Cizrə
37°17′ şm. e. 42°08′ ş. u.HGYO
Ölkə
Tarixi və coğrafiyası
Sahəsi
  • 1.200 km²
Mərkəzin hündürlüyü 377 m
Əhalisi
Əhalisi
  • 143.124 nəf. (2018)
Rəqəmsal identifikatorlar
Poçt indeksi 73000–73999
Nəqliyyat kodu 35
Digər
cizre.bel.tr
Cizrə xəritədə
Cizrə
Cizrə
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Cizrə (türk. Cizre, pronounced [ˈdʒizɾe]; ərəb. جَزِيْرَة ٱبْن عُمَر‎, Cəzirət ibn Ömər,[1] kürd. Cizîr,[2] Cizîra Botan[3] və ya Cizîre;[4] süry. ܓܙܪܬܐ ܕܒܪ ܥܘܡܪ, Qazarta[5]) — Türkiyənin Şırnak vilayətinin Cizrə rayonunda şəhər.[6] Dəclə çayı üzərində Suriya–Türkiyə sərhədində və İraq–Türkiyə sərhədinə yaxın yerləşir. Cizrəşəhəri Cəzirə tarixi regionunda və Türkiyə Kürdüstanı mədəni regionundadır.[7] 2021-ci ildə şəhərin əhalisi 130,916 nəfər idi.[8]

Birinci Dünya müharibəsindən sonra şəhər XX əsrin ikinci yarısında yenidənqurma yolu ilə bərpa olunmağa başlamışdır. Cizrə əhalisi 1984-cü ildən etibarən Türkiyə–PKK münaqişəsindən qaçanların çoxu sığınacaq yeri kimi böyük artım görmüşdür.[9] XX əsrin sonu və XXI əsrin əvvəllərində Cizrə PKK yaraqlıları ilə Türkiyə dövləti arasında döyüş meydanına çevrilmişdir, nəticədə şəhərdə əhəmiyyətli dağıntılar baş tutmuşdur.[10]

  1. ↑ Carlson, Thomas A. "Gazarta". The Syriac Gazetteer. 9 dekabr 2016. 7 may 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 aprel 2020.
  2. ↑ Avcıkıran, Adem. Kürtçe Anamnez, Anamneza bi Kurmancî. səh. 57.
  3. ↑ Zaken, (2007). səh. xii
  4. ↑ Biner, (2019). səh. x
  5. ↑ Carlson, Thomas A. "Gazarta". The Syriac Gazetteer. 9 dekabr 2016. 7 may 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 aprel 2020.
  6. ↑ "Türkiye Mülki İdare Bölümleri Envanteri". T.C. İçişleri Bakanlığı (türk). 6 iyul 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 19 dekabr 2022.
  7. ↑ "The struggle for autonomy in North Kurdistan: Voices from Cizre". Corporate Watch. 4 dekabr 2015. 15 avqust 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 noyabr 2020.
  8. ↑ "31 ARALIK 2021 TARİHLİ ADRESE DAYALI NÜFUS KAYIT SİSTEMİ (ADNKS) SONUÇLARI" (XLS). TÜİK (türk). 24 iyul 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 dekabr 2022.
  9. ↑ Marcus, (1994). səh. 18
  10. ↑ "YIKILAN KENTLER RAPORU" (PDF) (türk). Union of Chambers of Turkish Engineers and Architects. sentyabr 2019. 17 iyul 2020 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 14 aprel 2020.

Əlavə ədəbiyyat

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Primary sources

  • Gregory bar Hebraeus. Chronography. E. A. W. Budge tərəfindən tərcümə olunub. Oxford University Press. 1932.
  • Ibn al-Athir. The Annals of the Saljuq Turks: Selections from al-Kamil fi'l-Ta'rikh of Ibn al-Athir. D.S. Richards tərəfindən tərcümə olunub. Routledge. 2002.

Secondary sources